Παραδείγματα

Τι αγγίζει ο μαθητής, τι γράφει το μοντέλο

Δεκατρία πραγματικά αποτελέσματα, χωρίς επεξεργασία, από Α΄ Δημοτικού ως ενήλικες, τρία από αυτά αποσπάσματα σχολικών βιβλίων. Μια σημείωση εδώ δεν είναι περίληψη: είναι το ελάχιστο ερέθισμα που σου ξαναφέρνει την πρόταση του βιβλίου, η οποία ανοίγει δίπλα της σε κάθε απάντηση. Πάνω η κάρτα που έγραψε το NOTEBARS, κάτω το κείμενο με τις λέξεις που άγγιξε ο μαθητής.

Οι Ρωμαίοι κατακτούν την Ελλάδα · Ιστορία Ε΄ Δημοτικούσχολικό βιβλίο

Απόσπασμα του σχολικού βιβλίου. Ο μαθητής άγγιξε επτά σημεία· το μοντέλο έφτιαξε τέσσερις κάρτες και, εκεί που η επιλογή ήταν η «φροντίδα των Ρωμαίων», έγραψε τι ήταν αυτή η φροντίδα.

ΡΩΜΑΙΟΙ

Κατέκτησαν την Ελλάδα, 146 π.Χ.

ΣΚΛΗΡΑ ΜΕΤΡΑ

Για τη διοίκηση της χώρας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ

Κράτησαν Έλληνες διχασμένους

Εμπόδισαν συνεργασία μεταξύ τους

ΡΩΜΑΙΚΗ ΤΑΚΤΙΚΗ

Διαίρει και βασίλευε

Το κείμενο, με τις λέξεις που άγγιξε ο μαθητής

Στην ιστορία της Δ' τάξης μάθαμε ότι το 146 π.Χ. οι Ρωμαίοι κατέκτησαν την Ελλάδα, ύστερα από μακροχρόνιους πολέμους. Από τα πρώτα χρόνια της κατάκτησής της όμως αντιμετώπισαν πολλές δυσκολίες στη διακυβέρνηση των κατακτημένων πόλεων. Γι'αυτό, στο πρώτο διάστημα κατοχής της χώρας, εφάρμοσαν ιδιαίτερα σκληρά μέτρα για τη διοίκησή της.
Πρώτη φροντίδα των Ρωμαίων ήταν να κρατήσουν τους Έλληνες διχασμένους και να τους εμποδίσουν να συνεργαστούν μεταξύ τους. Γι' αυτό, αμέσως μετά την κατάκτηση, κατάργησαν τα δημοκρατικά πολιτεύματα και τις συμμαχίες των ηττημένων πόλεων- κρατών. Εφάρμοσαν δηλαδή για τη διακυβέρνησή τους το «διαίρει και βασίλευε»1.

Ο νόμος της ζήτησης · ΑΟΘ Γ΄ Λυκείουσχολικό βιβλίο

Απόσπασμα του σχολικού βιβλίου. Η προϋπόθεση του νόμου (ceteris paribus) έγινε δική της κάρτα, γιατί ο μαθητής την άγγιξε: ο νόμος χωρίς την προϋπόθεσή του είναι λάθος στις εξετάσεις.

ΣΧΕΣΗ

Αρνητική, μεταξύ τιμής και ζητούμενης ποσότητας

ΝΟΜΟΣ ΖΗΤΗΣΗΣ

Ορίζεται από αρνητική σχέση

CETERIS PARIBUS

Οι άλλοι παράγοντες της ζήτησης μένουν σταθεροί

Το κείμενο, με τις λέξεις που άγγιξε ο μαθητής

Σύμφωνα με τα παραπάνω προκύπτει ο νόμος της ζήτησης, όταν η τιμή ενός αγαθού μειώνεται, ο καταναλωτής αυξάνει την ποσότητα που ζητάει (ζητούμενη ποσότητα). Όταν η τιμή του αγαθού αυξάνεται, ο καταναλωτής μειώνει την ποσότητα που ζητάει (ζητούμενη ποσότητα).
Υπάρχει, δηλαδή, αρνητική σχέση μεταξύ της τιμής ενός αγαθού και της ζητούμενης ποσότητας από αυτό το αγαθό. Η αρνητική αυτή σχέση τιμής και ζητούμενης ποσότητας αποτελεί το νόμο της ζήτησης, ο οποίος μπορεί γενικά να διατυπωθεί ως εξής:
Όταν η τιμή ενός αγαθού μειώνεται, αυξάνεται η ζητούμενη ποσότητά του, και, όταν η τιμή του αυξάνεται, μειώνεται η ζητούμενη ποσότητα από το αγαθό αυτό, όταν οι άλλοι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τη ζήτηση παραμένουν σταθεροί (ceteris paribus).

Κύτταρα και επιθηλιακός ιστός · Βιολογία Α΄ Λυκείουσχολικό βιβλίο

Τρεις παράγραφοι του σχολικού βιβλίου σε μία κάρτα. Το μοντέλο έβαλε τίτλο, ένωσε σε ένα κλειδί («Κύτταρα») τα σημεία που ο μαθητής άγγιξε σε τρία μέρη, και χώρισε με κενό τις δύο ομάδες.

Ο ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΚΥΤΤΑΡΑ

Τρισεκατομμύρια στον οργανισμό

Μεγάλη ποικιλομορφία

Ποικίλη μορφολογία

Στο λεπτό έντερο, φέρουν μικρολάχνες

ΙΣΤΟΣ

Όμοια κύτταρα, ίδια λειτουργία

ΕΠΙΘΗΛΙΑΚΟΣ ΙΣΤΟΣ

Συνδεδεμένα κύτταρα καλύπτουν επιφάνειες, κοιλότητες

Κυρίως προστατευτικός

ΚΡΟΣΣΩΤΟΣ ΕΠΙΘΗΛΙΑΚΟΣ ΙΣΤΟΣ

Κύτταρα με βλεφαρίδες ή μικρολάχνες

ΒΛΕΦΑΡΙΔΕΣ

Απομακρύνουν βλέννα με μικρόβια ή σκόνες

ΜΙΚΡΟΛΑΧΝΕΣ

Συμβάλλουν στην απορρόφηση προϊόντων της πέψης

Το κείμενο, με τις λέξεις που άγγιξε ο μαθητής

Ο ανθρώπινος οργανισμός συνίσταται από τρισεκατομμύρια κύτταρα. Τα κύτταρα αυτά εμφανίζουν σημαντική ποικιλομορφία, που αφορά το μέγεθος, το σχήμα, το χρώμα κ.ά. Παρ' όλο που προέρχονται από ένα αρχικό κύτταρο, το ζυγωτό, με αλλεπάλληλες μιτωτικές διαιρέσεις, αποκτούν τελικά διαφορετικά μορφολογικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά με τη διαδικασία της διαφοροποίησης. Τα χαρακτηριστικά αυτά τους επιτρέπουν να επιτελούν αποτελεσματικά τις εξειδικευμένες λειτουργίες τους. Κύτταρα μορφολογικά όμοια που συμμετέχουν στην ίδια λειτουργία αποτελούν έναν ιστό.
Ο επιθηλιακός ιστός αποτελείται από κύτταρα στενά συνδεδεμένα μεταξύ τους, που σχηματίζουν επιφάνειες, οι οποίες καλύπτουν εξωτερικά το σώμα ή επενδύουν εσωτερικά διάφορες κοιλότητες. Τα επιθηλιακά κύτταρα έχουν ποικίλη μορφολογία. Για παράδειγμα, αυτά που σχηματίζουν το τοίχωμα των τριχοειδών αγγείων (εικ.1.1) ή των πνευμονικών κυψελίδων είναι πεπλατυσμένα. Ο ρόλος του επιθηλιακού ιστού είναι κυρίως προστατευτικός. Απομακρύνει επίσης βλέννα και σκόνη, επιτρέπει τη διάχυση και την απορρόφηση ουσιών και τέλος συμβάλλει στην παραγωγή και έκκριση προϊόντων.
Πολλά επιθηλιακά κύτταρα φέρουν βλεφαρίδες ή μικρολάχνες και σχηματίζουν τον κροσσωτό επιθηλιακό ιστό (εικ.1.2). Τέτοιος ιστός επενδύει εσωτερικά τις αεροφόρες οδούς. Οι βλεφαρίδες του απομακρύνουν τη βλέννα, πάνω στην οποία έχουν προσκολληθεί μικρόβια ή σκόνες. Τα επιθηλιακά κύτταρα του λεπτού εντέρου φέρουν πολυάριθμες μικρολάχνες, οι οποίες συμβάλλουν στην απορρόφηση χρήσιμων τελικών προϊόντων της πέψης.

Η χελώνα · Α΄–Β΄ Δημοτικού

Ο μαθητής άγγιξε μόνο δύο λέξεις. Το μοντέλο έφτιαξε δύο κάρτες και άφησε ήσυχο ό,τι ήδη ήξερε.

ΚΑΒΟΥΚΙ

Είναι σκληρό και την προστατεύει

ΧΕΙΜΩΝΑΣ

Κοιμάται κάτω από τη γη

Το κείμενο, με τις λέξεις που άγγιξε ο μαθητής

Η χελώνα είναι ένα ζώο που κουβαλά το σπίτι της στην πλάτη. Το καβούκι της είναι σκληρό και την προστατεύει. Όταν φοβάται, κρύβει μέσα το κεφάλι και τα πόδια της. Περπατά πολύ αργά, αλλά ζει πάρα πολλά χρόνια. Τον χειμώνα κοιμάται κάτω από τη γη.

Οι μέλισσες · άστοχες επιλογές

Ο μαθητής άγγιξε «και», «πολλά», «το». Το μοντέλο βρήκε την έννοια που κατέχει κάθε πρόταση και την έκανε κλειδί.

ΜΕΛΙΣΣΕΣ

Ζουν σε κυψέλες, φτιάχνουν μέλι

ΠΟΛΛΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ

Χρειάζονται μέλισσες για γονιμοποίηση

ΜΕΛΙ

Αποθηκεύεται σε κερήθρες

Το κείμενο, με τις λέξεις που άγγιξε ο μαθητής

Οι μέλισσες ζουν σε κυψέλες και φτιάχνουν μέλι. Πολλά λουλούδια χρειάζονται τις μέλισσες για να γονιμοποιηθούν. Το μέλι αποθηκεύεται σε κερήθρες.

Ο κύκλος ζωής της πεταλούδας · Γ΄–Δ΄ Δημοτικού

Τέσσερα στάδια με τη σειρά. Το μοντέλο πρόσθεσε τίτλο και κράτησε τη σειρά του κειμένου στις κάρτες.

Η ΖΩΗ ΤΗΣ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ

ΑΥΓΑ

Η μητέρα τα γεννά πάνω σε φύλλο

ΚΑΜΠΙΑ

Βγαίνει από το αυγό

Τρώει φύλλα και μεγαλώνει

ΧΡΥΣΑΛΛΙΔΑ

Η κάμπια τυλίγεται

ΠΕΤΑΛΟΥΔΑ

Στο τέλος βγαίνει με τα φτερά της

Το κείμενο, με τις λέξεις που άγγιξε ο μαθητής

Η πεταλούδα περνά τέσσερα στάδια στη ζωή της. Πρώτα η μητέρα γεννά μικρά αυγά πάνω σε ένα φύλλο. Από το αυγό βγαίνει η κάμπια, που τρώει συνέχεια φύλλα και μεγαλώνει. Μετά η κάμπια τυλίγεται και γίνεται χρυσαλλίδα. Μέσα στη χρυσαλλίδα αλλάζει σιγά σιγά και στο τέλος βγαίνει η πεταλούδα με τα φτερά της.

Οι θεοί του Ολύμπου · Γ΄ Δημοτικού

Ο μαθητής άγγιξε μόνο τα σύμβολα, όχι τα ονόματα των θεών, και η κάρτα κρατά ακριβώς αυτό. Αν θέλει και το «ποιανού», αγγίζει τα ονόματα στο κείμενο και μετά το κελί της σημείωσης, και το AI την ξαναγράφει, όπως δεξιά.

Όπως βγήκε από το μοντέλο

ΘΕΟΙ ΤΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ

ΚΕΡΑΥΝΟΙ

Τους έριχνε όταν θύμωνε

ΤΡΙΑΙΝΑ

Την κρατούσε πάντα

ΕΛΙΑ

Τη χάρισε στους Αθηναίους

Η ίδια κάρτα αφού ο μαθητής άγγιξε και τα ονόματα

ΘΕΟΙ ΤΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ

ΚΕΡΑΥΝΟΙ

Σύμβολο του Δία · τους έριχνε όταν θύμωνε

ΤΡΙΑΙΝΑ

Σύμβολο του Ποσειδώνα

ΕΛΙΑ

Δώρο της Αθηνάς στους Αθηναίους

Το κείμενο, με τις λέξεις που άγγιξε ο μαθητής

Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι οι θεοί ζούσαν στην κορυφή του Ολύμπου, του ψηλότερου βουνού της Ελλάδας. Αρχηγός τους ήταν ο Δίας, που έριχνε κεραυνούς όταν θύμωνε. Η Ήρα ήταν η γυναίκα του και προστάτευε τον γάμο και την οικογένεια. Ο Ποσειδώνας κυβερνούσε τη θάλασσα και κρατούσε πάντα την τρίαινά του. Η Αθηνά ήταν η θεά της σοφίας και χάρισε στους Αθηναίους το δέντρο της ελιάς.

Ο Μέγας Αλέξανδρος · Ε΄–ΣΤ΄ Δημοτικού

Πολλές επιλογές, κυρίως χρονολογίες και τόποι. Οι ημερομηνίες πήγαν δεξιά ως σημειώσεις και το μοντέλο έβαλε κλειδιά που ανακαλούν: Γέννηση, Δάσκαλος, Βασιλιάς.

Η ΖΩΗ ΤΟΥ

ΓΕΝΝΗΣΗ

356 π.Χ.

Πέλλα

ΔΑΣΚΑΛΟΣ

Αριστοτέλης

ΒΑΣΙΛΙΑΣ

Στα 20 του

Μετά τον θάνατο του Φιλίππου

ΕΦΤΑΣΕ

Αίγυπτο, Ινδία

ΠΕΘΑΝΕ

Στη Βαβυλώνα

Το 323 π.Χ.

Το κείμενο, με τις λέξεις που άγγιξε ο μαθητής

Ο Μέγας Αλέξανδρος γεννήθηκε το 356 π.Χ. στην Πέλλα της Μακεδονίας. Δάσκαλός του ήταν ο φιλόσοφος Αριστοτέλης. Έγινε βασιλιάς μόλις 20 χρονών, μετά τον θάνατο του πατέρα του, Φιλίππου. Με τον στρατό του έφτασε μέχρι την Αίγυπτο και την Ινδία. Πέθανε νέος στη Βαβυλώνα, το 323 π.Χ.

Σπονδυλωτά και ασπόνδυλα · σύγκριση

Δύο έννοιες σε αντιπαράθεση. Το μοντέλο αναγνώρισε τη σύγκριση και έστησε δύο στήλες δίπλα-δίπλα.

ΣΠΟΝΔΥΛΩΤΑ

Έχουν σπονδυλική στήλη

Ψάρια, πουλιά

ΑΣΠΟΝΔΥΛΑ

Δεν έχουν σπονδυλική στήλη

Έντομα, σκουλήκια

Το κείμενο, με τις λέξεις που άγγιξε ο μαθητής

Τα σπονδυλωτά ζώα έχουν σπονδυλική στήλη, ενώ τα ασπόνδυλα δεν έχουν. Στα σπονδυλωτά ανήκουν τα ψάρια και τα πουλιά, ενώ στα ασπόνδυλα τα έντομα και τα σκουλήκια.

Το ουράνιο τόξο · τρία στάδια

Τρία ρήματα σε τρεις προτάσεις. Το μοντέλο τα έκανε τρεις παράλληλες στήλες, με τη σειρά που συμβαίνουν.

ΜΠΑΙΝΟΝΤΑΣ

Το φως διαθλάται στη σταγόνα

ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΣΤΑΓΟΝΑ

Ανακλάται στο πίσω μέρος

ΒΓΑΙΝΟΝΤΑΣ

Διαθλάται ξανά

Αναλύεται σε χρώματα

Το κείμενο, με τις λέξεις που άγγιξε ο μαθητής

Το φως του ήλιου μπαίνει σε μια σταγόνα βροχής και διαθλάται. Μέσα στη σταγόνα ανακλάται στο πίσω μέρος της. Βγαίνοντας διαθλάται ξανά και αναλύεται σε χρώματα.

Οι νόμοι του Νεύτωνα · Γ΄ Γυμνασίου

Τρεις λέξεις: πρώτος, δεύτερος, τρίτος. Το μοντέλο έγραψε για κάθε νόμο την αιτία και το αποτέλεσμα, με βέλη. Η σημείωση δεν είναι ο νόμος, είναι το ερέθισμα που τον ξαναφέρνει: η διατύπωση του βιβλίου ανοίγει δίπλα σε κάθε απάντηση.

ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ ΝΕΥΤΩΝΑ

ΠΡΩΤΟΣ ΝΟΜΟΣ

Χωρίς συνισταμένη δύναμη, διατηρεί την κατάσταση

ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΝΟΜΟΣ

Μεγαλύτερη δύναμη → μεγαλύτερη επιτάχυνση

Μεγαλύτερη μάζα → μικρότερη επιτάχυνση

ΤΡΙΤΟΣ ΝΟΜΟΣ

Σε κάθε δράση, αντίδραση ίσου μέτρου

Αντίθετης κατεύθυνσης

Το κείμενο, με τις λέξεις που άγγιξε ο μαθητής

Ο πρώτος νόμος του Νεύτωνα λέει ότι ένα σώμα διατηρεί την κατάστασή του, ηρεμία ή ευθύγραμμη ομαλή κίνηση, αν δεν ασκείται πάνω του συνισταμένη δύναμη. Η ιδιότητα αυτή ονομάζεται αδράνεια. Ο δεύτερος νόμος συνδέει τη δύναμη με την επιτάχυνση: όσο μεγαλύτερη η δύναμη, τόσο μεγαλύτερη η επιτάχυνση, ενώ μεγαλύτερη μάζα σημαίνει μικρότερη επιτάχυνση. Σύμφωνα με τον τρίτο νόμο, σε κάθε δράση αντιστοιχεί μια αντίδραση ίσου μέτρου και αντίθετης κατεύθυνσης. Γι' αυτό ο κολυμβητής σπρώχνει το νερό προς τα πίσω και κινείται προς τα εμπρός.

Ο Ψυχρός Πόλεμος · Γ΄ Λυκείου

Πυκνές επιλογές. Μέσα στην ίδια κάρτα το μοντέλο έβαλε σύγκριση ΗΠΑ–ΕΣΣΔ και κράτησε τις χρονολογίες ως σημειώσεις.

ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

Χωρίστηκε σε δύο στρατόπεδα

ΗΠΑ

Δυτικός, καπιταλιστικός κόσμος

ΕΣΣΔ

Ανατολικός, κομμουνιστικός κόσμος

ΥΠΕΡΔΥΝΑΜΕΙΣ

Δεν συγκρούστηκαν ποτέ απευθείας

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ

Κούρσα των εξοπλισμών, διαστημική κούρσα

ΤΕΙΧΟΣ ΤΟΥ ΒΕΡΟΛΙΝΟΥ

Χτίστηκε το 1961

Έπεσε το 1989

Το κείμενο, με τις λέξεις που άγγιξε ο μαθητής

Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ο κόσμος χωρίστηκε σε δύο στρατόπεδα. Οι ΗΠΑ ηγήθηκαν του δυτικού, καπιταλιστικού κόσμου και η ΕΣΣΔ του ανατολικού, κομμουνιστικού. Οι δύο υπερδυνάμεις δεν συγκρούστηκαν ποτέ απευθείας, γι' αυτό η περίοδος ονομάστηκε Ψυχρός Πόλεμος. Ο ανταγωνισμός τους εκφράστηκε με την κούρσα των εξοπλισμών και τη διαστημική κούρσα. Σύμβολο του διχασμού ήταν το Τείχος του Βερολίνου, που χτίστηκε το 1961 και έπεσε το 1989.

Η καμπύλη της λήθης · ενήλικες

Μία λέξη σε κάθε πρόταση. Οι σημειώσεις δείχνουν αιτία και αποτέλεσμα με βέλη, και το κενό χωρίζει τις δύο ομάδες της παραγράφου.

ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ

ΕΜΠΙΝΓΚΧΑΟΥΣ

Μελέτησε τη μνήμη

ΞΕΧΝΑΜΕ

Γρήγορα αρχικά, μετά πιο αργά

ΚΑΜΠΥΛΗ ΤΗΣ ΛΗΘΗΣ

Γρήγορη αρχική, έπειτα αργή λήθη

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ

Σε κατάλληλο χρόνο → καμπύλη ηπιότερη

→ Γνώση σταθερότερη

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ

Χρησιμοποιούν επανάληψη σε διαστήματα

Το κείμενο, με τις λέξεις που άγγιξε ο μαθητής

Ο Γερμανός ψυχολόγος Χέρμαν Έμπινγκχαους μελέτησε τη μνήμη το 1885, μαθαίνοντας ο ίδιος σειρές από συλλαβές χωρίς νόημα. Διαπίστωσε ότι ξεχνάμε πολύ γρήγορα τις πρώτες ώρες μετά τη μάθηση και πιο αργά στη συνέχεια. Η σχέση αυτή έμεινε γνωστή ως καμπύλη της λήθης. Κάθε επανάληψη σε κατάλληλο χρόνο κάνει την καμπύλη πιο ήπια και τη γνώση πιο σταθερή. Σε αυτή την ιδέα στηρίζεται η επανάληψη σε διαστήματα, που χρησιμοποιούν σήμερα πολλές εφαρμογές μάθησης.

Τα κείμενα με τη σήμανση «σχολικό βιβλίο» είναι αποσπάσματα σχολικών βιβλίων· τα υπόλοιπα είναι σχολικού τύπου, γραμμένα για τις δοκιμές του μοντέλου. Οι κάρτες είναι ακριβώς όπως βγήκαν (εκτός από τη μία που σημειώνεται ως διορθωμένη). Η κάρτα περιέχει μόνο ό,τι άγγιξε ο μαθητής, όσο σύντομα χρειάζεται για να του ξαναφέρει την πρόταση, όχι για να την αντικαταστήσει· γι' αυτό το κείμενο μένει πάντα δίπλα της. Πάνω από 10.000 κάρτες σαν αυτές έχουν ελεγχθεί από δεύτερο μοντέλο AI για πιστότητα στην πηγή: το 98 % κρίθηκε ικανοποιητικό χωρίς διόρθωση. · notebars.gr · Σου ταιριάζει; 5 ερωτήσεις · English examples